Hizmet
Jeneratör, elektrik kesildiğinde çalışması beklenen makinedir; sargısı tam o anda pes ederse yedek olmanın anlamı kalmaz. Alternatörlerin stator, rotor ve ikaz sargılarını sarıyor, tamir ve bakımını yapıyoruz.
Bir jeneratörün elektrik üreten kısmı alternatördür. Dizel motor mili döndürür, alternatör ise bu hareketi gerilime çevirir. Alternatörde birden fazla sargı vardır ve "jeneratör yandı" dendiğinde hangisinin yandığını bilmek, işin yarısıdır.
Gerilim hiç yoksa ya da dalgalanıyorsa sorun AVR'de, diyotlarda ya da ikaz sargısında olabilir. Yük bindiğinde gerilim çöküyor, alternatör aşırı ısınıyor ve yanık kokusu varsa stator sargısından şüphelenilir. Ayrımı sargı ölçümleriyle yapmak gerekir; sağlam bir sargıyı sarmak da, arızalı bir kartı sargı sanmak da zaman kaybettirir.
Jeneratörlerin büyük kısmı ayda birkaç saat çalışır, kalan zamanda bekler. Bekleyen sargı, özellikle nemli ve tuzlu havada, izolasyon direncini kaybeder. Kesinti anında yük binen nemli sargı gövdeye ya da fazlar arasına atlayabilir. Uzun süre çalışmamış bir jeneratörü yük altında devreye almadan önce izolasyon kontrolü yaptırmak bu riski azaltır; düşük çıkan sargı çoğu zaman sarım gerekmeden kurutulup verniklenerek kurtarılır.
Sargının neden yandığını ve sarımın ne zaman gerektiğini jeneratör sargısı neden yanar yazısında anlattık.
AVR, diyot köprüsü ya da ikaz sargısı akla gelir; sargı ölçümüyle ayrılır.
Stator sargısında kısa devre ya da aşırı ısınmış izolasyon olabilir.
Sargı ısıl hasar almıştır; jeneratörü yükte çalıştırmaya devam etmeyin.
Nemlenen sargının izolasyonu düşmüş olabilir; yük vermeden önce kontrol ettirin.
Sargı, rotor, stator, mil, rulman, rulman kapakları, fan ve klemens tek tek kontrol edilir; yanık, çatlak ve kırıklar not edilir.
Yanık sargıdan bir iki bobin bütün olarak çıkarılır; kalıp ölçüsü ve sipir sayısı alınır, tel çapı mikrometreyle ölçülür.
Gövde ve oluklar basınçlı havayla temizlenir, oluk kenarındaki çapaklar eğeyle alınır, oluklara pressbant yerleştirilir.
Yeni bobinler ölçüye göre kalıpta sarılır; telleri ezmemek için plastik çekiçle oluklara yerleştirilir, bağlantılar yapılır.
Sargı vernikle emprenye edilip fırınlanır. Vernik bobinleri oluğa kilitler, titreşimde telin aşınmasını ve nemi önler.
Motor toplanır, sargı ve mekanik aksam son kez kontrol edilir, motor teslime hazırlanır.
Her zaman değil. Gerilim hiç oluşmuyorsa önce AVR, döner diyotlar ve ikaz devresi kontrol edilir; alternatör artık mıknatıslığını kaybetmiş de olabilir. Sargı arızası genellikle yanık koku, ısınma ve yükte gerilimin çökmesiyle kendini gösterir.
Yük altında devreye almadan önce sargının izolasyon direnci kontrol edilmeli. Düşük çıkan sargı genellikle kurutma ve vernikle kurtarılır; nemli sargıya yük bindirmek ise arızayı kesinleştirir.
Küçük jeneratörler bütün olarak getirilebilir. Büyük jeneratörlerde alternatörün motordan ayrılıp gönderilmesi daha pratiktir; nasıl sökeceğinizi önceden telefonda konuşalım.
Bilgi Merkezi
Jeneratör sargısı en çok aşırı yük ve fazlara dengesiz dağıtılmış yük, motorun düşük devirde çalışması, AVR (otomatik voltaj regülatörü) ve ikaz devresi arızaları, uzun bekleme sırasında…
Bobinaj, elektrik motoru, dalgıç pompa motoru, jeneratör ve benzeri makinelerin yanmış ya da yalıtımı bozulmuş sargılarının sökülüp aslına uygun biçimde yeniden sarılması işidir. Bobinaj…
Etiketin fotoğrafını gönderin; ön fiyatı ve sarım mı yeni motor mu sorusunu birlikte konuşalım.
